Większość ludzi nie planuje trasy pod kątem paliwa. Sprawdzają mapę, widzą ile kilometrów, i tyle. A potem przy tankowaniu myślą, że jakoś drogo wyszło. I tak w kółko. Problem nie jest w cenie paliwa. Problem jest w tym, że kilometry to zły miernik kosztu przejazdu.
Kilometry kłamią
Weźmy konkretny przykład. Trasa 250 km przez miasto versus 275 km autostradą.
Intuicja mówi: jedź przez miasto, krócej. Ale przez miasto jedzie się inaczej. Częste hamowania, ruszanie z miejsca, korki w centrum. Silnik w takich warunkach pali zupełnie inaczej niż na otwartej trasie przy stałej prędkości. Do tego autostrada A1 w piątkowe popołudnie to koszmar, który zamienia planowane dwie godziny w trzy i pół.
A czas też kosztuje, tylko tego nikt nie kalkuluje.
Żeby to sensownie zweryfikować, trzeba wiedzieć trzy rzeczy:
- ile realne spala Twoje auto (nie chodzi o spalanie z folderu producenta, tylko rzeczywiste),
- jaką trasą jedziesz,
- i ile kosztuje paliwo dziś, nie miesiąc temu.
Jak już to wiesz, możesz porównać warianty zanim wyjedziesz z domu. Narzędzie, które to liczy w kilkanaście sekund, znajdziesz na Trasomat.pl, i tam od razu widać różnicę między trasą przez miasto a autostradą, z uwzględnieniem opłat za przejazd.
Ale samo narzędzie to połowa sprawy. Druga połowa to… kiedy wyjeżdżasz.
Kiedy wyjeżdżasz, nie tylko skąd
Ta sama trasa o 7:00 i o 9:30 to dwie różne podróże. I nie chodzi tu o kwadrans różnicy w jeździe. Prawda jest taka, że miasto przed ósmą to zupełnie inne korki niż miasto po dziewiątej, a spalanie w korku potrafi być nawet dwa razy wyższe niż na otwartej drodze.
Jeśli masz elastyczność, to godzina wyjazdu jest często decyzją obniżającą koszt podróży bardziej niż sam wybór trasy.
Jak jedziesz, nie tylko gdzie
Trasa i godzina wyjazdu to dwie podstawowe zmienne.Trzecia, którą większość ludzi ignoruje, to styl jazdy. Nie chodzi o jeżdżenie wolno. Chodzi o to, że gazowanie do czerwonego i hamowanie w ostatniej chwili pali paliwo bez żadnego efektu – dojedziesz w to samo miejsce, w tym samym czasie, tylko z pustszym bakiem.
Kto choć raz obserwował zużycie na bieżąco na wyświetlaczu, ten wie, jak duże skoki robi ta liczba w zależności od tego, co się dzieje za kierownicą.
Gdzie tankujesz
Jest jeszcze jeden temat, który ludzie kompletnie ignorują: gdzie tankujesz. Nie chodzi o to, żeby jeździć na drugi koniec miasta po tańszą benzynę, bo to nie ma sensu ekonomicznego. Chodzi o to, żeby nie tankować na pierwszej stacji przy zjeździe z autostrady, bo tam ceny są zawsze wyższe.
Kilkanaście groszy różnicy na litrze przy pełnym baku to 8-12 złotych. Na jednym tankowaniu to niewiele, ale jeśli przejeżdżasz rocznie 30 tysięcy kilometrów i tankujesz raz na tydzień, zaczyna się robić kwota, którą odczujesz. Wystarczy sprawdzić ceny na stacjach przy planowanej trasie przed wyjazdem. Pięć minut roboty.
Pełny bagażnik to inne auto
Osobny temat to podróże z pełnym bagażnikiem albo z przyczepką. Tutaj zdziwienie przy tankowaniu jest zazwyczaj największe, bo ludzie jadą tym samym autem co zwykle, ale ładunek zmienił wszystko. Dodatkowe 150 kilogramów w bagażniku to realnie 0,3-0,7 litra więcej na setkę zależnie od auta.
Przyczepka, nawet pusta, potrafi podnieść spalanie o 20-30% samymi oporami aerodynamicznymi. To nie jest teoria, to jest fizyka, i żadne planowanie trasy tego nie zmieni. Ale przynajmniej możesz to uwzględnić w budżecie przed wyjazdem i dzięki temu uniknąć nieprzyjemnych zaskoczeń.
Nawigacja nie liczy kosztów, Ty musisz
Wróćmy do nawigacji, bo tu kryje się jeszcze jeden haczyk. Większość ludzi używa domyślnych ustawień, a domyślne ustawienie w Google Maps i podobnych to „najszybsza trasa”. Nie „najtańsza”. Nie „najbardziej ekonomiczna”. Najszybsza.
A najszybsza trasa często prowadzi przez odcinki, gdzie jedziesz 140 km/h przez 20 minut, bo autostrada jest pusta, a opory powietrza przy tej prędkości są nieporównywalnie wyższe niż przy 110. Różnica w spalaniu między 110 a 140 km/h to często pół litra na setkę albo więcej. Na długiej trasie to 5-8 złotych za każde 100 km. Nikt o tym nie myśli, bo nawigacja pokazuje tylko czas, nie koszt.
Dlatego zanim wyjedziesz, warto raz usiąść i policzyć warianty. Nie dlatego, że to wielka filozofia. Po prostu dlatego, że informacja jest dostępna, kalkulator jest w internecie, a tankowań w roku nie brakuje. Dobra informacja jest taka, że to wszystko jest policzalne. Nie trzeba zgadywać i nie trzeba liczyć w pamięci.
Wystarczy raz sprawdzić przed wyjazdem, który wariant wychodzi taniej. I jechać z głową.
